Uproszczenie procedury ujawnienia prawa spadkobiercy do nieruchomości spadkowej. Na żądanie spadkobiercy notariusz złoży wniosek, a sąd wieczystoksięgowy ujawni zmianę właściciela.

Prezydent RP podpisał ustawę nowelizującą Prawo o notariacie oraz ustawę o księgach wieczystych i hipotece. Celem zmian jest przyspieszenie postępowań wieczystoksięgowych oraz odciążenie sądów poprzez przeniesienie części czynności na notariuszy korzystających już z systemu teleinformatycznego obsługującego księgi wieczyste.

Dotychczas, na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, notariusz sporządzający akt poświadczenia dziedziczenia miał obowiązek zawiadomić Sąd wieczystoksięgowy o zmianie właściciela nieruchomości. W praktyce prowadziło to do wieloetapowej procedury (wpis ostrzeżenia, wpis własności, wykreślenie ostrzeżenia), angażującej Sąd i generującej dodatkowe koszty oraz wydłużenie czasu oczekiwania na aktualizację księgi.

Nowelizacja wprowadza nowe uprawnienie notariusza do złożenia, na żądanie spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego, elektronicznego wniosku o wpis prawa do księgi wieczystej bezpośrednio po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia. Jednocześnie zniesiony zostanie obowiązek zawiadamiania Sądu o zmianie właściciela, jeżeli notariusz złoży taki wniosek. Oznacza to rezygnację z dublowania czynności i uproszczenie całej procedury.

Istotnym elementem nowego rozwiązania jest pozostawienie decyzji o momencie ujawnienia prawa w księdze wieczystej po stronie spadkobiercy. Wniosek notariusza ma charakter fakultatywny, co pozwala najpierw przeprowadzić dział spadku lub zniesienie współwłasności, a dopiero później ujawnić w księdze prawo do konkretnej nieruchomości. Ma to praktyczne znaczenie w sytuacjach, gdy w skład spadku wchodzi kilka nieruchomości, a spadkobiercy planują ich późniejszy podział, unikając wówczas wielokrotnych wpisów i dodatkowych kosztów.

Nowe przepisy uproszczą procedurę, odciążą spadkobierców, a zapewne też tym samym przyspieszą obrót nieruchomościami oraz ograniczą pracę Sądów.