flaga - język polski english version flag
Nawigacja Google Maps do Kancelarii

Jesteś tutaj:  Strona główna » Aktualności » Umowy inwestycyj­ne: klauzula lock-up

27.08.2019

Umowy inwestycyj­ne: klauzula lock-up

Klauzula lock up w umowie inwestycyjnej zobowiązuje wspólnika do niezbywania posiadanych udziałów w określonym czasie (często: na pewnych warunkach). Celem klauzuli lock up, czyli zakazu sprzedaży udziałów w spółce, jest uzyskanie gwarancji, iż dana osoba pozostanie wspólnikiem w spółce przez ustalony czas.

Klauzula lock-up należy do grupy klauzul umowy inwestycyjnej, które regulują na przyszłość zagadnienia związane z udziałami/akcjami w kontekście ich zbycia po zawarciu umowy inwestycyjnej (i objęciu udziałów/akcji lub ich nabyciu przez co najmniej jedną ze stron umowy inwestycyjnej). W przeciwieństwie do wcześniej omawianych klauzul (tag along, drag alongprawo pierwszeństwa/pierwokupu), które wprowadzają zasady zbywania i zmuszają do poszerzenia transakcji wyjścia lub określają kto w pierwszej kolejności może udziały nabyć, klauzula lock-up wskazuje kto i kiedy udziałów/akcji zbyć nie może i w tym kontekście powinna być czytana (i wpisywana do umowy) w pierwszej kolejności, gdyż wcześniej omawiane klauzule w ogóle w danych okolicznościach mogą nie znajdować zastosowania w obecności klauzuli lock-up.
Klauzula lock-up często dotyczy założycieli lub kluczowych pracowników (i może być wiązany z ESOP), ale brak jest przeszkód, by objęty nią był inwestor. Klauzula lock-up może dotyczyć wszystkich, ale też części udziałów, może też być różna w różnych przedziałach czasowych (np. dotyczyć wszystkich udziałów wspólnika ograniczanego przez pewien okres, a połowy przez okres następny).

Lock up jest ograniczeniem wprowadzanym często na żądanie inwestora paradoksalnie z powodu zaufania jakim inwestor darzy zobowiązanego z lock-upu. Otóż inwestor ma wszelkie podstawy, by sądzić, iż wyłącznie z ograniczanym lock-upem wspólnikiem, utrzymującym status wspólnika przez określony czas, inwestycja inwestora ma szanse powodzenia, a w razie wyjścia ograniczanego wspólnika – w braku jego wiedzy, doświadczenia, relacji biznesowych – spółka będąca przedmiotem inwestycji nie osiągnie oczekiwanego sukcesu.

Ciekawe pytanie pojawia się w kontekście sprzedaży udziałów objętych lock-upem. Do rozróżnienia mamy trzy przypadki:

  1. sprzedaż jest uzależniona od zgody spółki;
  2. sprzedaż jest uzależniona od zgody innej osoby;
  3. sprzedaż jest po prostu zakazana (bez uzależniania od zgody);

W pierwszym przypadku procedura jest opisana w art. 182 § 3 – 5 KSH. Jeśli doszło do sprzedaży z naruszeniem opisywanej reguły, to mamy do czynienia z bezskutecznością zawieszoną takiej sprzedaży (będzie ona skuteczna dopiero po wyrażeniu zgody – w formie z podpisami notarialnie poświadczonymi).

W drugim przypadku procedura nie jest opisana, ale również uważa się, że sprzedaż bez zgody innej osoby jest obarczona bezskutecznością zawieszoną do czasu jej udzielenia w formie z podpisami notarialnie poświadczonymi.

W trzecim przypadku spora część doktryny (np. Opalski) uważa taki nieograniczony zapis za niezgodny z prawem (i nieważny), co oznaczałoby, że występuje swoboda obrotu takimi udziałami. Dalsza część twierdzi, że w takim przypadku zastosowanie znajdują zapisy art. 183 § 3-5 KSH (tak: Herbet). Jeszcze inni (Jara) uważają, że zapis jest ważny, jednak sprzedaż udziałów wbrew takiej klauzuli rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą. Prezentujący pierwszy pogląd łagodzą swoje radykalne stanowisko tym, czy lock-up jest terminowy czy bezterminowy (Sołtysiński). Odrzucając stanowisko Herbeta jako niepoparte racjonalnymi argumentami i przyjmując pogląd Opalskiego jako słuszny w kontekście art. 57 KC z uwzględnieniem stanowiska Sołtysińskiego zgodnego z zasadą swobody umów, zawarcie umowy sprzedaży udziałów (np. jeżeli zgodnie z umową spółki dzieje się to „w czasie, gdy wspólnikiem Spółki jest Inwestor I”) wbrew ograniczenia typu lock-up (jeżeli w odpowiedniej klauzuli umowy spółki nie przewidziano niczyjej zgody) należy uznać za ważne i rodzące odpowiedzialność odszkodowawczą.

biznes compliance deweloper dział spadku franki international contracts koronawirus kredyt hipoteczny księga wieczysta majątek małżonków najem nasi klienci nasze sukcesy nieruchomości ochrona środowiska odszkodowanie opiniowanie umów plan zagospodarowania podwyższenie kapitału podział nieruchomości pracodawca Prawnik Twojego biznesu prawo internetu proces budowlany przekształcenie spółki przetarg - obsługa rejestracja spółek rejestracja znaku reprezentacja w sądzie RODO sprzedaż nieruchomości spółka udziały w spółce upadłość konsumencka venture capital windykacja wspólnota mieszkaniowa własność intelektualna zamówienie publiczne zarząd spółki